Sprawy karne / Ściganie listem gończym
W mediach zdarza siÄ™ sÅ‚yszeć, że oskarżony/podejrzany poszukiwany jest „listem goÅ„czym”. W niniejszym artykule staram siÄ™ krótko scharakteryzować na czym polega ta instytucja i w jakich sytuacjach list goÅ„czy może znaleźć zastosowanie.
Co to jest list gończy?
List goÅ„czy jest jednym z Å›rodków przymusu majÄ…cych zapewniać prawidÅ‚owy przebieg i skuteczność postÄ™powania karnego.
Zgodnie z art. 279 kodeksu postÄ™powania karnego "jeżeli oskarżony, w stosunku do którego wydano postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, ukrywa siÄ™, sÄ…d lub prokurator może wydać postanowienie o poszukiwaniu go listem goÅ„czym".
W liście gończym podaje się:
1) sÄ…d lub prokuratora, który wydaÅ‚ postanowienie o poszukiwaniu listem goÅ„czym;
2) dane o osobie, które mogÄ… uÅ‚atwić jej poszukiwanie, a przede wszystkim personalia, rysopis, znaki szczególne, miejsce zamieszkania i pracy, z doÅ‚Ä…czeniem w miarÄ™ możliwoÅ›ci fotografii poszukiwanego;
3) informację o treści zarzutu postawionego oskarżonemu oraz o postanowieniu o jego tymczasowym aresztowaniu albo o zapadłym wyroku;
4) wezwanie każdego, kto zna miejsce pobytu poszukiwanego, do zawiadomienia o tym najbliższej jednostki Policji, prokuratora lub sądu;
5) ostrzeżenie o odpowiedzialności karnej za ukrywanie poszukiwanego lub dopomaganie mu w ucieczce.
List goÅ„czy rozpowszechnia siÄ™, zależnie od potrzeby, przez rozesÅ‚anie, rozplakatowanie lub opublikowanie, w szczególnoÅ›ci za pomocÄ… prasy, radia, telewizji i Internetu.
W liście gończym można także wyznaczyć nagrodę za ujęcie lub przyczynienie się do ujęcia poszukiwanego, a także udzielić zapewnienia o utrzymaniu tajemnicy co do osoby informującej.
W jakich okolicznościach za oskarżonym może zostać wydany list gończy?
Zgodnie z treścią art. 279 par. 1 kodeksu postępowania karnego przesłanki zastosowania listu gończego są dwie, tj.:
-
wydanie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu;
-
ukrywanie się podejrzanego/oskarżonego.
Uwaga! W razie ujÄ™cia i zatrzymania osoby Å›ciganej listem goÅ„czym należy niezwÅ‚ocznie doprowadzić jÄ… do sÄ…du, który wydaÅ‚ postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, w celu rozstrzygniÄ™cia przez sÄ…d o utrzymaniu, zmianie lub uchyleniu tego Å›rodka, chyba że prokurator po przesÅ‚uchaniu zatrzymanego zmieniÅ‚ już Å›rodek zapobiegawczy lub uchyliÅ‚ tymczasowe aresztowanie.
Czy samo niestawiennictwo na wezwanie może stanowić podstawę wydania listu gończego?
Nie – podstawÄ™ do wydania listu goÅ„czego stanowi ukrywanie siÄ™ oskarżonego przed organami wymiaru sprawiedliwoÅ›ci, czyli sytuacja, w której nie można ustalić m-ca pobytu oskarżonego, wielokrotne nieodbieranie przez niego wezwaÅ„ itp.. W sytuacji samego nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na wezwanie organ procesowy może natomiast zastosować zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie.
Czy na postanowienie o poszukiwaniu listem gończym przysługuje zażalenie?
Nie, zażalenie na postanowienie o poszukiwaniu listem goÅ„czym nie przysÅ‚uguje. WypowiadaÅ‚ siÄ™ w tej sprawie m.in. SÄ…d Apelacyjny w Krakowie, który w postanowieniu z dnia 17 października 2001 r. wskazaÅ‚ „stosownie do przepisu art. 279 § 1 kpk w zw. z art. 1 § 2 kkw, jeżeli skazany ukrywa siÄ™, sÄ…d może także w postÄ™powaniu wykonawczym wydać postanowienie o poszukiwaniu go listem goÅ„czym. Przepis ten nie przewiduje możliwoÅ›ci zaskarżenia takiego postanowienia. Nie wynika też taka możliwość z treÅ›ci art. 459 kpk” (postanowienie SA w Krakowie z dnia 17 października 2001 r. II AKz 414/01).